Tek Zamanlı mı, Üç Zamanlı mı?

Tek zamanlı tarifede günün her saatinde aynı birim fiyat uygulanır ve tüketim miktarına göre kademeli fiyatlandırma yapılır. Üç zamanlı tarifede ise gündüz (06:00–17:00), puant (17:00–22:00) ve gece (22:00–06:00) saatleri için farklı birim fiyatlar uygulanır. Gece saatlerinde elektrik kullananlar üç zamanlı tarifeden avantaj sağlayabilir.

Evet, üç zamanlı tarife kullanabilmek için akıllı (elektronik) sayaç takılı olması gerekir. Akıllı sayaçlar hangi saatte ne kadar elektrik kullanıldığını ayrı ayrı ölçer. Sayaç değişikliği için bölgenizdeki elektrik dağıtım şirketine başvurabilirsiniz. Sayaç değişim ücreti genellikle dağıtım şirketi tarafından karşılanır.

Tek zamanlı ve üç zamanlı tarife arasında geçiş yılda bir kez yapılabilir. Tarife değişikliği talebi elektrik dağıtım şirketinize yapılır ve genellikle bir sonraki fatura döneminden itibaren geçerli olur.

Tek zamanlı tarifede aylık ilk 240 kWh'lik tüketim düşük kademe fiyatından faturalandırılır. Bu sınırı aşan tüketim yüksek kademe fiyatından hesaplanır. 2026 yılı için yıllık düşük kademe limiti 4.000 kWh olarak belirlenmiştir. Bu limiti aşmanız durumunda kalan tüketiminiz yüksek kademeden faturalandırılır.

Elektrik faturanız şu kalemlerden oluşur: Enerji bedeli (tükettiğiniz elektriğin birim fiyatı), dağıtım bedeli (elektriğin evinize iletilme maliyeti, yaklaşık 0,84 TL/kWh), Enerji Tüketim Vergisi (ETV, %5) ve Katma Değer Vergisi (KDV, %10). TRT payı ve Enerji Fonu 2022'den beri kaldırılmıştır.

Üç zamanlı tarife, elektrik tüketiminin büyük bölümünü gece saatlerinde (22:00–06:00) yapan kişiler için avantajlıdır. Örneğin çamaşır makinesi, bulaşık makinesi gibi cihazları gece çalıştıranlar, gece vardiyasında çalışanlar veya elektrikli araç şarjını gece yapanlar bu tarifeden tasarruf sağlayabilir.

Burada iki farklı kavramı ayırt etmek gerekir: dağıtım ve tedarik. Elektrik dağıtım şirketi (fiziksel altyapıyı işleten şirket) bölgesel tekel olarak çalışır ve değiştirilemez; Türkiye genelinde 21 dağıtım bölgesi vardır. Ancak elektrik tedarik şirketi (size enerjiyi satan şirket) 2013'ten bu yana ayrı bir tüzel kişiliktir ve serbest tüketici statüsündeki aboneler tedarikçilerini serbestçe seçebilir. 2026 itibarıyla yıllık 500 kWh üzerinde tüketimi olan herkes serbest tüketici sayılır ki bu, neredeyse tüm ev kullanıcılarını kapsar. Tedarikçi değiştirmek istemeyen tüketiciler ise bulundukları bölgedeki görevli tedarik şirketinden EPDK'nın belirlediği regüle tarifeler üzerinden elektrik almaya devam eder.

Serbest tüketici, elektrik tedarikçisini serbestçe seçme hakkına sahip olan abone demektir. Bu hak, yıllık elektrik tüketimi EPDK'nın belirlediği limiti aşan tüm gerçek ve tüzel kişilere tanınır. Serbest tüketici limiti yıllar içinde büyük ölçüde düşürülmüştür: 2003'te 9.000.000 kWh iken 2022'de 1.100 kWh'e, 2024'te 950 kWh'e, 2025'te 750 kWh'e ve 2026'da 500 kWh'e indirilmiştir (EPDK Kurul Kararı No. 14039, 23.12.2025). Aylık yaklaşık 42 kWh'e karşılık gelen bu limit, pratikte neredeyse her konut abonesini serbest tüketici statüsüne sokmaktadır. Serbest tüketici olan aboneler farklı tedarik şirketlerinin fiyat ve hizmetlerini karşılaştırarak kendilerine en uygun teklifi seçebilir.

Elektrik tedarikçinizi değiştirmek için şu adımları izleyebilirsiniz: Öncelikle piyasadaki serbest tedarik şirketlerinin fiyat tekliflerini ve sözleşme koşullarını araştırın. Uygun bulduğunuz tedarikçiye başvurun; yeni tedarikçi geçiş prosedürünü sizin adınıza yönetir. Geçiş sırasında elektrik kesintisi yaşanmaz çünkü fiziksel altyapı (dağıtım şebekesi) aynı kalır, yalnızca enerjiyi satan şirket değişir. Memnun kalmazsanız her zaman bölgenizdeki görevli tedarik şirketine geri dönebilirsiniz; görevli tedarik şirketi sizi kabul etmek zorundadır.

Son Kaynak Tedarik Tarifesi (SKTT), serbest tüketici statüsünde olup henüz bir serbest tedarikçiyle anlaşma yapmamış abonelere uygulanan tarifedir. Yıllık tüketimi 4.000 kWh'in altında olan konut aboneleri için görevli tedarik şirketi EPDK'nın belirlediği regüle fiyatı uygular; bu durumda ek bir maliyet söz konusu değildir. Ancak yıllık tüketimi 4.000 kWh'in üzerinde olup tedarikçi seçmeyen abonelere dinamik SKTT uygulanır: bu tarife piyasa fiyatının 1,05 katı olarak hesaplanır ve genellikle regüle tarifeden daha pahalıdır. Türkiye genelinde yaklaşık 2,5 milyon aboneyi ilgilendiren bu durum, yüksek tüketimli konutların serbest bir tedarikçiyle anlaşarak tasarruf edebileceği anlamına gelir.